Kaçak eşyanın imhası: yöntemler, masraflar ve teslim
5607 sayılı Kanun'a göre el konulan eşya hangi yöntemlerle imha edilir ve masraf nasıl karşılanır.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
Hangi mevzuat uygulanır?
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre el konulan eşya ve alıkonulan taşıtların muhafazası, teslimi ve imhası, bu kanuna dayanan Uygulama Yönetmeliği'nde düzenlenir. Gümrük Kanunu'ndaki imha hükümlerinden ayrı bir çerçevedir. Genel gümrük imhası için Gümrük imhası sayfasına bakın.
İmha yöntemleri
- Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, sigara filtresi: öğütme, yakma, parçalama, ezme, presleme veya toprağa gömme (md. 8/1).
- Alkollü içki, ilaç, tıbbi cihaz ve diğer eşya: niteliğine uygun yöntemle tamamen değersiz veya kullanılamaz hale getirme (md. 8/1).
- Bandrollü tütün ve alkollü içki: adli mercilerden tasfiye kararı istenir. Altı ay içinde karar gelmezse numune alınarak imha yapılır (md. 8/2).
- Uygun değildir raporu: Tarım ve Orman Bakanlığı veya akredite laboratuvar "uygun değildir" raporu verirse bekleme süresi aranmadan imha yapılır (md. 8/3).
Çevre ve sağlık
İmhada çevre mevzuatına (2872 sayılı Çevre Kanunu) uygun, sağlığa ve çevreye zarar vermeyen yöntemler kullanılır (md. 8/4). İmha, lisanslı bir firmaya teslim edilerek de yapılabilir (md. 8/5).
Masraflar
İmha dahil muhafaza, depolama, yükleme, boşaltma ve nakliye masrafları döner sermaye gelirlerinden karşılanır. Bu alımlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uygulanmaz (md. 14/1). Nakliye, yükleme, boşaltma ve imha için piyasa fiyat araştırması tutanağı ve harcama talimatı düzenlenir (md. 15).
İmha yerine teslim
Bazı eşya imha edilmek yerine doğrudan ilgili kurumlara teslim edilir (md. 5/3). Teslimi mümkün olmayan eşya, kaymakam veya valinin onayıyla kamu ya da özel depolara bırakılabilir. Nükleer ve radyoaktif maddeler özel depolarda tutulamaz (md. 5/4).
Komisyon ve tutanak usulü için İmha komisyonu ve tutanak sayfasına bakın.
Sık sorulanlar
Kaçak eşya hangi yöntemlerle imha edilir?
Tütün mamulleri, makaron, sigara kâğıdı ve filtre gibi eşya öğütme, yakma, parçalama, ezme, presleme veya toprağa gömme yoluyla imha edilir. Alkollü içki, ilaç, tıbbi cihaz ve diğer eşya niteliğine uygun yöntemle tamamen değersiz hale getirilir (Uygulama Yönetmeliği md. 8/1).
İmha lisanslı bir firmaya yaptırılabilir mi?
Evet. Yönetmelik, imhanın lisanslı bir firmaya teslim edilerek yapılabileceğini söyler (md. 8/5). Bu durumda teslim tutanağı, bildirim ve kayıtlar dosyada tutulur (md. 8/6).
İmha edilen eşya sahibine iade edilir mi?
Yönetmelikte imha edilen eşya için iade hükmü yoktur. Yalnızca satılarak bedeli emanet hesabına alınan eşyanın sahibine iadesi düzenlenmiştir (md. 14/2).
Kaynak: El Konulan Eşya ve Alıkonulan Taşıtlara İlişkin Uygulama Yönetmeliği (metin); El Konulan Eşya Uygulama Yönetmeliği, 2025 değişikliği
Not: Yönetmelik 26 Mayıs 2025'te değiştirildi. Yukarıdaki madde numaraları metnin bir yayın sürümüne dayanır; güncel hali için Resmî Gazete'ye bakın.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Madde numaraları ve içerik değişebilir; uygulamadan önce Resmî Gazete'deki ve mevzuat.gov.tr'deki güncel metne bakın.
Diğer rehber konuları
- Gümrük imhasıSüreç, komisyon, tutanak ve masraflar
- Gümrüklü ürünün imhasıGümrük gözetimi, izin ve belgeler
- Yerinde imhaHangi eşya bulunduğu yerde imha edilir
- İmha ve vergiİthalat vergileri, iade ve gider yazma
- İmha komisyonu ve tutanakKim karar verir, ne kayda geçer
- Mevzuat rehberiKanun ve yönetmeliklerin listesi, sık sorulan konular