Yerinde imha: bulunduğu yerde imha edilen eşya
Hangi eşya tasfiye ambarına alınmadan, bulunduğu yerde imha edilir ve usul nasıl işler.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
Yerinde imha ne demek?
"Yerinde imha", eşyanın depoya veya ambara taşınmadan, bulunduğu yerde ya da o iş için hazırlanmış bir yerde imha edilmesini anlatır. Mevzuatta bu adla ayrı bir madde yoktur. Kavram, Gümrük Tasfiye Yönetmeliği'ndeki aşağıdaki hükümlerden çıkar.
Dayanak hükümler
- İmhalık hale gelen eşya. Tasfiye ambarına alınmadan doğrudan imha edilir (Tasfiye Yönetmeliği md. 14/6, 2018 değişikliğiyle güncellenmiş ibareyle).
- Bulunduğu yerde tasfiye. İdare amirince uygun görülen eşya, bulunduğu yerde tasfiye edilebilir (md. 14/6).
- Tehlikeli ve imhalık eşya. Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve yanmayı artırıcı eşya ile özel koruma gerektiren, diğer eşyaya tehlike veya zarar verebilecek eşya ve imhalık eşya tasfiye ambarına alınmaz. Bu eşya bulunduğu yerde veya buna uygun hazırlanmış yerlerde tasfiye edilir (md. 15/3).
- Taşıma gerekirse. Eşya, imha edileceği yere ya da depolanacağı yere firmanın mühürlenecek aracıyla götürülebilir (md. 63/5, 2018 değişikliği).
Yerinde imhada usul değişmez
Yerin farklı olması usulü ortadan kaldırmaz. Gümrük Yönetmeliği'nin 98. maddesi uyarınca (eşyanın re'sen imhasında) imha kararını gümrük idare amiri veya görevlendireceği amir ya da memur başkanlığında en az üç kişilik komisyon verir ve işlemi bu komisyon sonuçlandırır. Karar ve sonuç tutanağa bağlanır.
2018 değişikliğine göre imha ve geri dönüşümü yapacak kuruluşlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş olanlar arasından Bakanlıkça belirlenir. Eşyayı bulunduğu yerde imha etmek de bu yetkili kuruluşlar eliyle ve komisyon denetiminde yapılır.
Hangi eşyanın bulunduğu yerde tasfiye edileceği, madde 14'te idare amirinin uygun görmesine bağlanmıştır. Yani karar her olayda ilgili gümrük idaresine aittir.
Sık sorulanlar
Yerinde imha mevzuatta tanımlı mı?
Mevzuatta "yerinde imha" başlıklı ayrı bir madde yok. Kavram, Tasfiye Yönetmeliği'ndeki "bulunduğu yerde tasfiye" ve tasfiye ambarına alınmama hükümlerinden çıkar.
Hangi eşya tasfiye ambarına alınmaz?
Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve yanmayı artırıcı eşya, özel koruma gerektiren veya diğer eşyaya zarar verebilecek eşya ile imhalık eşya tasfiye ambarına alınmaz (Tasfiye Yönetmeliği md. 15/3).
Yerinde imha komisyonsuz yapılabilir mi?
Hayır. İmha kararı ve işlemi komisyonca yürütülür ve tutanağa bağlanır; yer farkı bu usulü değiştirmez.
Kaynak: Tasfiye Yönetmeliği (RG 25.06.2013, 28688); Tasfiye Yönetmeliği, 2018 değişikliği; Gümrük Yönetmeliği md. 98
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Madde numaraları ve içerik değişebilir; uygulamadan önce Resmî Gazete'deki ve mevzuat.gov.tr'deki güncel metne bakın.